Cultuurwinkel Breda logo Project aanmelden
nieuws
02 03 2015
Cultuuronderwijs op De Weilust
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap nam een kijkje achter de schermen bij de theaterlessen van Heleen van Doremalen, in het kader van Kunstenaar in de Klas van De Ontdekking. Een korte reportage:

Cultuuronderwijs? Ja, graag. Op school werken aan de vorming van kinderen, nadrukkelijk ook in creativiteit en expressie. Het programma ‘Cultuureducatie met kwaliteit’ geeft richting aan scholen die worstelen met de aanpak. Basisschool De Weilust in Breda laat zien hoe het ook kan.

‘Ga maar liggen, doe je ogen dicht. Voel de zonnestralen van je voeten richting je buik en navel gaan, en verder naar boven. En het wordt warm, steeds warmer. Pff. Pak de cowboyhoed die naast je ligt en leg die over je hoofd… Je bent een cowboy die in de woestijn een dutje doet.’

Groep 6 van de Weilust, katholieke basisschool in Breda-oost, ligt deze vroege dinsdagochtend eind januari in de gymzaal op de grond. Armen en benen uitgestrekt. De jongens en meisjes krijgen theaterles van Heleen van Doremalen van Nieuwe Veste, centrum voor de kunsten Breda. ‘Een speelse, laagdrempelige manier om kinderen in contact te brengen met theatermaken’, vertelt ze. ‘We noemen het de Grote Ontdekking.’ De kinderen zijn rustig. Luisterend naar de stem van de theaterjuf komt hun fantasie op gang. Eigenwijze groep 6-ers of niet, ze volgen de regieaanwijzingen nauwgezet op. Na een paar minuten staan er 28 cowboys in het gymzaaltje, op weg naar hun paarden.

‘De lessen bouwen op; ik zie de kinderen een aantal weken achter elkaar. Dat maakt dat ze zich veilig voelen om voluit mee te doen’, zegt Heleen. In de lessen trekt ze samen op met de groepsleerkracht, de ene keer wat meer dan de andere. Vandaag zet juf Evelien vooral een mooie cowboy neer. ‘Maar dat wisselt hoor’, lacht ze. ‘De kinderen vinden het leuk als ik meedoe. En ik nog veel meer.’

Rijk aanbod
‘Dat is het mooie van de cultuurlessen. Het kost geen moeite om het team mee te krijgen, iedereen gaat er serieus én met lol mee aan de slag.’ Aan het woord is Ellis Janssen, leerkracht groep 3, en inmiddels vijf jaar ook cultuurcoördinator op de Weilust. Sindsdien bouwt ze aan het cultuuraanbod van de school. Met trots. ‘We hebben een steeds rijker aanbod; naast deelname van alle groepen aan de Grote Ontdekking, zijn er intern expressielessen in de groepen, variërend van dans, drama en muziek tot handvaardigheid en tekenen.’ In het cultuurbeleidsplan, met de aanpak voor de komende jaren, laat de school de opbouw van de cultuurlessen zien. Ellis: ‘Ieder schooljaar komen er in de verschillende groepen disciplines bij, zodat we straks een breed cultuuraanbod hebben voor alle leerjaren.’ Ze vindt het een goede ontwikkeling dat cultuuronderwijs een steeds duidelijkere plaats opeist in het onderwijsprogramma. ‘Het beleid moet aansluiten bij de missie van de school: werken aan de vorming van kinderen. De ontwikkeling van creativiteit en expressie is daarvan een belangrijk onderdeel.’

Integratie met taal en rekenen
Mooi. De Weilust ligt op koers met de inhoudelijke lijn die OCW hanteert: het meerjaren-cultuurbeleidsplan is geschreven, de school giet – onder andere onder de noemer Rode Draad en deelname aan de Grote Ontdekking – het cultuuronderwijs in doorlopende leerlijnen, sluit daarbij aan bij de missie van de school en werkt vraaggericht: school heeft de regie over het cultuuraanbod in alle groepen. Een mooi verhaal op papier, nu de dagelijkse realiteit in de klas. ‘We zijn er druk mee’, zegt Michelle de Bie, leerkracht groep 7 van De Weilust. ’In alle groepen hebben we een cultuuraanbod, in mijn groep zijn dat dit jaar de drama en expressielessen. En wat ik mooi vind’, vertelt ze, ‘is de integratie van bijvoorbeeld taal en rekenen in de cultuurlessen.’ Ze ziet dat de woorden die zij als taalcoördinator extra aandacht geeft, op vrijdag terugkomen in de dramalessen van de groep. ‘Zo moet het volgens mij steeds meer gaan. Dat je in de vakken de verbinding zoekt en tot een samenhangend geheel komt. Dan heb je het over samenhangend cultuuronderwijs.’
Behalve de inhuur van cultuuraanbieders, zoals Nieuwe Veste, passend bij het programma, is het op de Weilust ook nadrukkelijk de bedoeling dat teamleden zelf cultuurlessen voor hun rekening nemen. Ellis Janssen: ‘Daarvoor werken we in alle groepen met ons zelfgeschreven programma Rode Draad. We motiveren en prikkelen de leerkrachten voor de cultuurlessen, zoals dit schooljaar met de teach-the-teacher-zangtraining van 123Zing voor het hele team. Ellis zelf en twee collega’s zijn sinds kort gecertificeerd ‘123Zing-kartrekkers’, om zo de nieuwe zangmethode in te voeren en ervoor te zorgen dat leerkrachten zelf betere muzieklessen kunnen geven. [eventueel audio-fragment]

Ideaalplaatje
Terug naar de gymzaal. Het touw van het paard is van de cactus, de cowboys zijn stapvoets op weg gegaan. En via een whisky in de saloon zijn de helden inmiddels in een heus duel beland. Jurjen is wel een heel stoere cowboy, voor niets en niemand bang. Zoals hij kijkt, de andere cowboys worden er bang van. Ook Mo gaat er helemaal voor vandaag, zijn paard galoppeert het hardst van allemaal.

‘Deze groep gaat lekker, er zitten echt leuke acteurs bij.’ Theaterdocent Heleen – zelf ook actrice – is tevreden met de ochtend. ‘In groep 6 zijn de kinderen nog vrij in het spelen; Ik kies er heel bewust voor dat mijn beginlessen meer op de jongens gericht zijn, om door dat stoere gedrag heen te prikken. Het is belangrijk dat je de belevingswereld van de kinderen meeneemt.’ Door haar werk zoals nu in de Grote Ontdekking, komt Heleen op vrijwel alle basisscholen van Breda en ziet ze de verschillen. ‘Cultuuronderwijs is veranderd de afgelopen jaren’, stelt ze. ‘Het heeft, ook door de bezuinigingen in de sector, nog een belangrijkere functie gekregen. Laat het maar op de scholen gebeuren. En als het ministerie het belangrijk vindt?’ Net als voorheen biedt de Nieuwe Veste een breed programma aan. ‘Maar de scholen bepalen zelf meer en meer wat zij willen en kiezen daarna uit het aanbod, onder andere van ons. Daarbij is het steeds meer een samenwerking met de leerkrachten en cultuurcoördinatoren. Zij kiezen een les of een serie lessen die bij hun school past. Dit klinkt als een ideaalplaatje; vanzelfsprekend is de ene school hier verder in dan de ander. Ik kom ook op scholen waar ze blij zijn dat er iets op dit vlak gebeurt, tussen al het “moeten” van taal- en rekentoetsen. Zij worstelen er mee cultuurbeleid te ontwikkelen en hebben bijvoorbeeld nog geen cultuurcoördinator zoals hier.’

De les zit erop. Maar op het schoolplein gaan de groep 6’ers vrolijk verder in het cowboyspel. Twee meisjes hangen nog bij het gymlokaal. ‘Waarom doen we dit niet altijd, in plaats van Cito.’ 

Dit artikel verscheen eerder in het digitale magazine @OCW van Ministerie van OCW



 

© Cultuurwinkel Breda