Cultuurwinkel Breda logo
nieuws
28 04 2016
Een gesprek over vrijheid (Erfgoed VT IV)
Wat als je in een land leeft waar je wordt afgestraft om je mening? Een land waarin je nooit zeker bent of je familie, vrienden of jijzelf wel veilig bent om vrijuit te spreken? Wat als je als 13-jarige in een land geboren bent waar stammenoorlogen bepalen dat vluchten je meer kansen op een toekomst biedt, dan blijven bij je familie en vrienden?
Kamiran en Jameel, beide vluchteling uit Syrië en Kerta, als 13-jarig meisje gevlucht uit Somalië, gingen op 6 april in gesprek met zeven leerkrachten. Aanleiding vormt de 4e en laatste vaardigheidstraining erfgoed over de 4e periode van het Bredaas Verhaal: Oorlog en wederopbouw. About Freedom, het programma binnen de Ontdekking over vrijheid, biedt rijke kansen om dit thema met de leerlingen uit te werken


Kerta, Kamiran en Jameel ervaren de Nederlanders als gastvrij met een klein trekje om te klagen.
Kamiran was in Syrië branche manager en had zijn bachelor economie afgerond. Zijn stad Aleppo is vernietigd. Hij vertelt dat 11 miljoen van de oorspronkelijk 23 miljoen Syrische mensen zijn gevlucht. Het wordt jaar na jaar steeds lastiger om in Syrië te blijven. Met hulp van een smokkelaar, veel geld, een lange reis levend op een paar dadels, bananen en water is hij in 2014 gevlucht.
“Wij houden van ons eigen land. Voor 2000 was men niet zo bezig met vrijheid, iedereen leefde vreedzaam naast elkaar. Er was geen TV, geen internet etc. Na 2000 was er steeds meer toegang tot het internet, mobiel. Je mocht alles invoeren, maar niet praten over politiek. De mensen beschouwden dit als het goede leven, een grote verbetering en beseften onvoldoende dat ze eigenlijk steeds minder vrij werden.”

Jameel, woonde tot 5 jaar geleden in Palmira. Hij was daar laborant, had goed werk, een mooie auto en droomde over vakanties naar Chicago.
De Midden-Oosten aanslag bij Shell vormde volgens hem een omslagpunt in de vrijheid van de Syrische bevolking. Hij vertelde hoe hij het systeem zag omslaan. Voor hem was het meest schokkend toen hij vernam dat er bij kinderen van 6 of 9 jaar uit zijn buurt die het woord ‘vrijheid’ op een muur schreven, hun vingers werden gebroken door de politie. Zowel Jameel als Kamiran geven aan dat de 'gewone' Syrische mensen willen dat de oorlog stopt. Voorheen leefden mensen vanuit vijf verschillende religieuze achtergronden vreedzaam met elkaar.
Jameel: “In Nederland ervaarde ik voor het eerst vrijheid. Het eerste wat ik hoorde van de douane was; You are welkom, would you like to drink something? Terwijl je in Syrië vooral bang bent voor de politie. De vertaler kwam en hij zei: 'je kunt gerust zijn'. Ik ben 2 jaar hier en nu weet ik wat vrijheid betekent. Vrijheid en veiligheid. Geen verbod op politieke issues. Vrijheid in Nederland betekent veiligheid, vrijheid naar politie. Mijn stad is Tilburg. Met mijn Nederlandse buurvrouw en buurman heb ik een goede relatie. Mijn taalcoach is een vriend geworden. We gaan regelmatig samen iets drinken.”

Beiden geven aan: “Syrië is en blijft ons moederland. Als het kan gaan we morgen terug. Wij zullen Nederland niet vergeten. Dit land heeft veel voor ons gedaan. We kwamen met niets.”

Kerta was 13 toen zij samen met haar jongere gehandicapte broertje en haar jongere zusje, vluchtte uit Somalië waar stammenoorlogen heersten. Deze beslissing werd genomen door haar ouders. Ze zouden anders door de rebellen zijn meegenomen. Kerta: “Mijn vader was een rijk ingenieur, maar zijn stam had geen macht. Midden in de nacht maakte hij mij wakker en zei: “Jullie gaan vertrekken.” “Mijn moeder zorgde voor gedroogd voedsel , pannenkoeken en water. Ik moest veel kleren aandoen als harnas tegen eventuele verkrachtingen.”
Haar eindbestemming zou Italië zijn. Daar woonde haar oudste zus. In Noord-Somalië konden ze bijna mee in de eerstvolgende boot. Die na een uur gezonken zou zijn. Gelukkig zaten zij in de tweede boot. Zwangere en dikke mensen werden er voor haar ogen uitgegooid. Aangekomen in Jemen werden ze door de smokkelaars gescheiden. Na een bepaalde periode zijn zij herenigd in Italië. Kerta is uiteindelijk in Nederland gaan wonen en haar broer woont bij haar moeder in Amerika. Haar zusje woont nog in Italië. In 2009 is haar vader doodgeschoten in Somalië. 

Hoe zien jullie de toekomst?
Jameel en Kamiran leren de Nederlandse taal en werken aan een nieuwe toekomst. Kamiran wil van zijn hobby als kapper zijn werk maken. Hij wil misschien starten met de opleiding. Jameel onderzoekt samen met een arbeidscoach zijn mogelijkheden om bij het ROC zijn laborant staatsexamen NT 2 te behalen. Ook denkt hij aan het opzetten van een restaurant. Kerta wil op haar oude dag graag terug naar Somalië.

Helma Frank, projectleider bij Vluchtelingenwerk Breda, Tilburg, Eindhoven en omliggende kleinere gebieden, vertelt over het werk van Vluchtelingenwerk. Vluchtelingenwerk is een belangenbehartiger die helpt bij asielprocedures, maatschappelijke begeleiding, taallessen en zorgt voor de 1e opvang nadat mensen gehuisvest zijn. Zoals bij Asielzoekerscentrum Breda (AZC Breda). Voor onze groepen 7 en 8 verzorgt Vluchtelingenwerk gastlessen. Mensen uit onrustige gebieden komen hun persoonlijke verhaal vertellen in de klas. Ook is het mogelijk om kleding te passen van andere culturen. De lesduur kan variëren van een uur tot een dagdeel.

De aanwezige leerkrachten zijn het met elkaar eens dat het belangrijk is over vrijheid en veiligheid te praten in de klas. Vrijheid en veiligheid zijn niet altijd vanzelfsprekend. Na de recente aanslagen in Brussel merken ook leerkrachten aan de kinderen dat zij bang zijn voor een nieuwe aanslag. Het is voor kinderen ongrijpbaar. Er zijn ook kinderen bang dat hier een oorlog komt. Juist het gesprek aangaan is belangrijk om ons bewust te worden van de vrijheid en die te koesteren.

Alles over het werk van Vluchtelingenwerk vind je op de website van Stichting Nieuwkomers en Vluchtelingenwerk Brabant Centraal (SNV Brabant Centraal) en COA Breda

Speciaal voor scholen die tien of meer vluchtelingenkinderen als leerlingen hebben, is een leskist ontwikkeld om deze kinderen te helpen met hun taalverwerving en traumaverwerking.

Het LKCA organiseert in nauwe samenwerking met Karavaan Festival en de Vrolijkheid op 28 mei 2016 een inspiratiedag voor kunstenaars en kunstvakdocenten die iets betekenen (of willen betekenen) met en voor vluchtelingen.
Wil je ook iets kunstzinnigs doen met of voor vluchtelingen uit oorlogsgebieden? Laat je dan inspireren door de goede voorbeelden die het LKCA op een rij heeft gezet.
Muziek luisteren of spelen, kijken naar kunst, dansen, schilderen, vertellen of spelen, het is allemaal leuk én zinvol om met elkaar te doen. En dat niet alleen. Het geeft mensen de kans om hun talenten te ontwikkelen, kan helpen om problemen te verwerken en bijdragen aan snellere integratie en inburgering.

Graag wijzen wij op de documentaire: Forget me not, vergeet mij niet. It takes devotion to teach kids facing deportation. Filmmaker Jan Jaap Kuiper volgt de bevlogen leerkrachten en de directeur van AZC basisschool De Verrekijker in Katwijk.
 




Forget me not / trailer


 

© Cultuurwinkel Breda